)
Sinüs ameliyatı (endoskopik sinüs cerrahisi – FESS), günümüzde kronik sinüzit tedavisi, burun polipleri ve bazı sinüs hastalıklarının (kitle, tümör) tedavisinde sık kullanılan ve oldukça başarılı bir yöntemdir. Sinüzit ameliyatında sinüsler alınmaz. Günümüzde uygulanan endoskopik sinüs cerrahisi (FESS), sinüsleri çıkarmaya değil, tıkanan doğal kanallarını açarak normal çalışmasını sağlamaya yönelik fonksiyonel bir işlemdir. Kronik sinüzitte sorun sinüslerin kendisi değil, buruna açılan yollarının daralması veya tıkanmasıdır. Ameliyat sırasında bu kanallar genişletilir, gerekiyorsa sinüs içindeki polip, iltihaplı veya hastalıklı dokular temizlenir. Ancak sinüs boşlukları korunur ve yerinde bırakılır. Kısacası sinüzit ameliyatı, sinüsleri almak değil, sinüslerin yeniden havalanmasını ve drenajını sağlayarak doğal fonksiyonlarını geri kazandırmayı amaçlayan koruyucu bir cerrahidir.
Sinüsler, insan vücudunun en değişken anatomik bölgelerinden biridir.
Yani her hastanın sinüs yapısı birbirinden farklı olabilir. Bu nedenle sinüs cerrahisi planlanırken en önemli konu yalnızca teknoloji değil, sinüs anatomisine tam hakimiyet ve doğru değerlendirmedir.
Sinüsler Herkeste Aynı Değildir
Paranazal sinüsler; frontal (alın), etmoid (burun tavanı), maksiller (yanak) ve sfenoid (kafa tabanı) sinüslerden oluşur. Ancak bu sinüslerin:
- Büyüklüğü
- Yerleşimi
- Giriş noktalarının seviyesi
- İç yapısı
kişiden kişiye ciddi şekilde değişebilir. Bu nedenle ameliyat öncesi yapılan sinüs tomografisi, cerrahinin en önemli aşamalarından biridir.
Örneğin:
- Maksiller sinüsün girişi bazı hastalarda küçük ve normalden daha aşağıda olabilir.
- Etmoid sinüsler az sayıda ama geniş odacıklar şeklinde ya da çok sayıda küçük hücrelerden oluşabilir.
- Frontal ve sfenoid sinüslerin giriş yerleri dar, geniş ya da bazen hiç gelişmemiş olabilir.
Bu anatomik farklılıklar ameliyat sırasında yön bulmayı zorlaştırabilir. Bu nedenle FESS nedir? sorusunun en önemli cevabı şudur: Bu ameliyat kişiye özel planlanan bir cerrahidir.
Sinüsler Hayati Organlara Çok Yakındır
Sinüslerin çevresinde çok hassas ve önemli yapılar bulunur:
- Göz ve göz kasları
- Görme siniri (optik sinir)
- Beyin ve kafa tabanı
- Büyük damarlar
Eğer sinüs anatomisi iyi bilinmezse nadir de olsa:
- Göz hasarı
- Görme problemleri
- Beyin omurilik sıvısı kaçağı
- Büyük damar yaralanmaları
gibi ciddi sinüs cerrahisi riskleri gelişebilir.
Bu nedenle sinüs ameliyatının en önemli kuralı şudur:
Önce anatomiyi tanı, sonra ameliyata başla.
Sinüslerin İçinde Ek Odacıklar Olabilir
Bazı hastalarda sinüslerin içinde:
- Ek hücreler
- Gizli odacıklar
- Beklenmeyen dar geçişler
bulunabilir.
Bu yapılar fark edilmezse:
- Hastalıklı dokuların bir kısmı içeride kalabilir
- Sinüs ağızları tam açılamayabilir
- Ameliyat sonrası şikayetler devam edebilir
Bu nedenle özellikle burun polip ameliyatı ve ileri kronik sinüzit vakalarında cerrahın tüm anatomik detayları dikkatle değerlendirmesi gerekir.
Ameliyat Sırasında Görüşü Zorlaştıran Durumlar
Endoskopik sinüs cerrahisinde görüş kalitesi çok önemlidir. Ancak bazı durumlar cerrahiyi zorlaştırabilir:
- Yaygın burun polipleri
- Kanamalı dokular
- İltihaplı ve şişmiş mukozalar
- Uzun süredir devam eden enfeksiyonlar
Kronik enfeksiyonlarda kemikler kalınlaşabilir ve sertleşebilir. Bu durumda sinüs girişlerini açmak daha zor hale gelir.
Böyle durumlarda:
- Mikrocerrahi aletler
- Mikrodebrider (tur) sistemleri
- Gelişmiş kanama kontrol teknikleri
kullanılarak ameliyat daha güvenli hale getirilir.
Navigasyon Sistemi Neden Önemlidir?
Özellikle:
- Anatomisi karmaşık hastalarda
- Daha önce ameliyat olmuş kişilerde
- Frontal ve sfenoid sinüs cerrahilerinde
sinüs navigasyon sistemi büyük avantaj sağlar.
Navigasyon sayesinde cerrah, aletin sinüs içindeki yerini tomografi görüntüsü üzerinde anlık olarak görür. Bu teknoloji, kritik bölgelere yaklaşırken güvenliği artırır ve hastalığın eksik bırakılmasını önler.
Bu nedenle günümüzde ileri vakalarda navigasyon destekli endoskopik sinüs cerrahisi, güvenliği artıran önemli bir yardımcıdır.
Teknoloji Yardımcıdır, Ama Asıl Önemli Olan Deneyimdir
Gelişmiş kameralar, hassas aletler ve navigasyon sistemleri sinüs ameliyatını kolaylaştırır. Ancak başarılı bir operasyonun temelini şunlar oluşturur:
- Detaylı sinüs tomografisi analizi
- Sinüs anatomisine hakimiyet
- Anatomik varyasyonları tanıyabilme
- Cerrahi deneyim
Sinüs ameliyatı zor bir ameliyat mı?
Endoskopik sinüs cerrahisi (FESS), deneyimli ellerde güvenli ve kontrollü bir ameliyattır. Ancak sinüslerin anatomisi kişiden kişiye farklı olduğu için cerrahi planlama ve anatomik hakimiyet büyük önem taşır.
FESS nedir?
FESS (Fonksiyonel Endoskopik Sinüs Cerrahisi), burun içinden kamera yardımıyla yapılan, dışarıdan kesi gerektirmeyen modern bir sinüs ameliyatı yöntemidir. Kronik sinüzit, burun polipleri ve bazı sinüs hastalıklarının tedavisinde uygulanır.
Sinüs ameliyatı hangi durumlarda gerekir?
- Uzun süredir geçmeyen kronik sinüzit
- İlaç tedavisine rağmen devam eden şikayetler
- Burun polipleri
- Sinüs içinde kitle veya mantar enfeksiyonu
- Tekrarlayan sinüs enfeksiyonları
Sıkça Sorulan Sorular
1-Sinüs ameliyatı riskli midir?
Sinüsler göz, beyin ve büyük damarlara yakın olduğu için cerrahi dikkat gerektirir. Ancak detaylı sinüs tomografisi değerlendirmesi, anatomik planlama ve deneyimli cerrah ile komplikasyon riski oldukça düşüktür.
2-Sinüs tomografisi neden gereklidir?
Sinüs tomografisi, her hastanın farklı olan sinüs anatomisini ayrıntılı olarak gösterir. Ameliyatın güvenli ve eksiksiz yapılabilmesi için cerrahi planlamanın en önemli aşamasıdır.
3-Navigasyon sistemi ne işe yarar?
Sinüs navigasyon sistemi, ameliyat sırasında cerrahi aletlerin sinüs içindeki konumunu tomografi üzerinde anlık olarak gösterir. Özellikle karmaşık anatomide ve revizyon ameliyatlarında güvenliği artırır.
4-Sinüs ameliyatı sonrası sinüzit tekrarlar mı?
Doğru cerrahi teknik ve uygun hasta seçimi ile başarı oranı yüksektir. Ancak alerji, sigara kullanımı veya yapısal faktörler bazı hastalarda hastalığın tekrar etmesine neden olabilir.
5-Burun polip ameliyatı ile sinüs ameliyatı aynı mıdır?
Burun polipleri genellikle kronik sinüzit ile birlikte görülür ve tedavisi çoğu zaman endoskopik sinüs cerrahisi (FESS) ile yapılır.
6-Sinüs ameliyatı güvenli mi?
Deneyimli cerrah, doğru planlama ve modern teknoloji kullanımı ile sinüs ameliyatı günümüzde güvenli ve etkili bir tedavi yöntemidir.
Kısacası:
Sinüs ameliyatında en önemli faktör, cerrahın anatomiyi çok iyi bilmesidir.
Sonuç: Sinüs Ameliyatı Güvenli mi?
Sinüs ameliyatı doğru planlandığında ve deneyimli ellerde yapıldığında güvenli ve etkili bir tedavidir. Ancak her hastanın sinüs yapısı farklı olduğu için cerrahi mutlaka kişiye özel planlanmalıdır.
Eğer uzun süredir devam eden kronik sinüzit, tekrarlayan enfeksiyonlar, burun polipleri veya geçmeyen yüz ağrısı gibi şikayetleriniz varsa, detaylı değerlendirme ve doğru cerrahi planlama tedavinin başarısını belirleyen en önemli adımdır.
Doğru planlama + doğru anatomi bilgisi = güvenli ve başarılı sinüs cerrahisi.
KBB doktorluğu süresince birçok bilimsel araştırma yapan, yurtiçi ve yurtdışı toplantılarda konuşmacı, katılımcı ve düzenleyici olan Prof. Dr. Gediz Murat Serin, birçok yerli ve yabancı makale ve kitap bölümleri yazmıştır. Kulak Burun Boğaz Uzmanı olan Dr. Serin’in uzmanlık alanlarının başında burun hakkında tüm ameliyatlar (estetik, septum perforasyonu vb.), burnun tamamlayıcı organları (sinüsler ve hastalıkları), revizyon (düzeltici) burun estetikleridir. Bunların yanı sıra tüm baş boyun cerrahileriyle de ilgilenmekte ve ameliyatlarını gerçekleştirmektedir.
